STRATEGIC GUIDELINES FOR THE COMPETITIVENESS OF THE AGRO-INDUSTRIAL COMPLEX OF UKRAINE: THE EUROPEAN INTEGRATION DIMENSION

Main Article Content

Denys Khalyandra

Abstract

Introduction. The agricultural sector is system-forming for Ukraine's economy, ensuring food security and export revenues (41% of total exports before the war) [3]. Despite significant potential, the agro-industrial complex (AIC) faced structural imbalances: raw material export dominance and insufficient processing depth [1]. The full-scale Russian invasion caused unprecedented challenges—destruction of infrastructure, logistics chains, and access to foreign markets [5]. European integration adds urgency, requiring compliance with EU quality standards, food safety, and sanitary norms [6]. Strategic sustainability, defined as the ability to withstand threats and ensure long-term reproduction, acquires new meaning under martial law [7].


Literature review. Key contributions include V. Andriychuk's economic mechanisms for agricultural efficiency [1]; Lupenko and Mesel-Veselyak's strategic directions for AIC development [2]; O. Shubravska's research on agricultural markets and post-war prospects [3, 6]; V. Yurchyshyn's socio-economic approach to competitiveness [4]; and the EU-Ukraine Association Agreement's institutional framework [5]. The 2030 Agricultural Development Strategy outlines priorities for added value, infrastructure, and EU adaptation [7].


The purpose. To substantiate theoretical foundations of AIC competitiveness, systematize approaches at macro-, meso-, micro-levels, and identify its relationship with strategic sustainability amid European integration and war consequences.


Results. Competitiveness is multi-level: macro (state policy, institutions), meso (clusters, regional cooperation), micro (technology, management, innovation) [1, 2, 5]. Strategic sustainability complements competitiveness, ensuring resilience to shocks [3]. The war severely impacted production and exports, yet adaptation through alternative routes ("solidarity lanes"), diversification, and international support prevented collapse [6, 8]. European integration demands harmonization with EU standards, requiring investment but opening markets [5]. Key drivers include technological modernization (precision farming, digitalization) and overcoming raw material dependence [2, 8].


Conclusions. Competitiveness and strategic sustainability are interconnected multi-level categories. The war created unprecedented challenges, but the sector demonstrated adaptability. Priority directions: technological modernization, deep processing, sustainable logistics, cluster development, risk management, and institutional improvement. Overcoming raw material exports is strategic for recovery and long-term growth. Further research should focus on quantitative assessment and scenario modeling.

Article Details

Section
Статті

References

Andriichuk V. H. Ekonomika ahrarnykh pidpryiemstv : monohrafiia. Kyiv : Ahrarna nauka, 2020. 320 s.

Stratehichni napriamy rozvytku silskoho hospodarstva Ukrainy na period do 2020 roku / Za red. Yu. O. Lupenka, V. Ya. Mesel-Veseliaka. 2-e vyd., pererobl. i dopovn. Kyiv : NNTs IAE, 2012. 218 s.

Shubravska O. V. Ahrarni rynky v Ukraini: tendentsii ta perspektyvy. Ekonomika Ukrainy. 2022. № 4. S. 50–65.

Yurchyshyn V. The problem of systematic reorientation of agrosphere based on socio-economics. Economics of AIC. 2013. No. 11. P. 6–17.

European Commission. EU-Ukraine Association Agreement. Official Journal of the European Union. 2014. 56 p.

Shubravska O., Prokopenko K. The Agricultural Sector of Ukraine in the Global Food Market: Pre-war State and Post-war Prospects. Research on World Agricultural Economy. 2022. Vol. 3. No. 4. P. 1–11.

Britchenko I., Drotárová J., Yudenko O., Holovina L., Shmatkovska T. Factors and conditions of the environmental and economic security formation in Ukraine. AD ALTA: Journal of interdisciplinary research. 2022. Vol. 12. Iss. 2. Special Issue XXIX. P. 108–112.

Derzhavna sluzhba statystyky Ukrainy : ofitsiinyi veb-sait. URL: http://www.ukrstat.gov.ua (data zvernennia: 15.06.2025).

Pro skhvalennia Stratehii rozvytku silskoho hospodarstva ta silskykh terytorii v Ukraini na period do 2030 roku : Rozporiadzhennia Kabinetu Ministriv Ukrainy vid 15 lystopada 2024 r. № 1163-r. URL: https://zakon.rada.gov.ua/go/1163-2024-r (data zvernennia: 15.06.2025).

Borodina O., Prokopa I., Shubravska O. Strategic guidelines for Ukraines agriculture and rural areas for the period until 2030: compliance with the European choice. Ekonomika Ukrainy. 2025. T. 68. № 1 (758). S. 3–19. DOI: https://doi.org/10.15407/economyukr.2025.01.003

Shubravska O. V. (Ed.). Post-war provision of climatic and natural resource resilience of agri-food production in Ukraine : monohrafiia. Kyiv : DU "Instytut ekonomiky ta prohnozuvannia NAN Ukrainy", 2025. 260 s. DOI: https://doi.org/10.15407/978-617-14-0440-3

Haidu O. Yevrointehratsiini zoboviazannia Ukrainy v ahrarnii sferi: stan ta perspektyvy. Ekonomika APK. 2024. № 5. S. 24–35.

Khomenko O. Hlobalni vyklyky ta mozhlyvosti dlia ukrainskoho ahroeksportu. Kyiv : UKAB, 2025. 88 s.

Lytvyn S. Ukrainskyi ahrosektor u 2024 rotsi: vyklyky, tendentsii ta perspektyvy. AgroElita. 2025. 22 liutoho. URL: https://agroelita.info/ukrainskyy-ahrosektor-u-2024-rotsi-vyklyky-tendentsii-ta-perspektyvy/ (data zvernennia: 15.06.2025).

Iak zminylos mistse Ukrainy na ahrarnii mapi svitu za chas velykoi viiny: kliuchovi fakty. Latifundist.com. 2025. 24 liutoho. URL: https://latifundist.com/cards/108-yak-zminilos-mistse-ukrayini-na-agrarnij-mapi-svitu-za-chas-velikoyi-vijni-klyuchovi-fakti (data zvernennia: 15.06.2025).

Vysotskyi T. Vplyv maibutnoho vstupu Ukrainy do YeS na ahrarnyi biznes. Materialy XV Mizhnarodnoi konferentsii «Efektyvne upravlinnia ahrokompaniiamy». Kyiv : UCABevent, 2024. S. 5–12.

Grabovski D. Institutional and economic foundations of state regulation of the agricultural sector in Ukraine. Ukrainian Journal of Applied Economics and Technology. 2025. № 3. S. 94–97. DOI: https://doi.org/10.36887/2415-8453-2025-3-17